Rouwproces

Het rouwproces wat we doorlopen kan intens zijn. Het is iets wat we vroeg of laat allemaal meemaken. Rouw is een natuurlijke reactie op een ingrijpende gebeurtenis. Het verliezen van een dierbare heeft vaak veel impact en hierbij komen vele emoties en reacties los. Vaak op willekeurige momenten.

Rouwverwerking kun je zien als een proces van vele stappen. Hoe lang duurt een rouwproces? Welke fases zitten er in een rouwproces? En wat zeggen de experts hierover?

Elisabeth Kübler-Ross heeft 5 fases beschreven, te weten:

  1. Ontkenning. Het negatieve wil je niet onder ogen zien.
  2. Boosheid. Waarom moet jou dit nou (altijd) overkomen?
  3. Het gevecht aangaan.
  4. Verdriet, depressie. Diepe droevenis.
  5. Aanvaarding. Berusting over wat er gebeurt of gebeurd is.

Anderen voegden hier nog de fase van schuldgevoel aan toe. Waarover hier meer. 

Inmiddels is de theorie van Kübler-Ross achterhaald omdat het gebruik hiervan impliceert dat een rouwproces volgens deze fases en in deze volgorde doorlopen zou moeten worden. Dit is echter niet het geval.

De verschillende fasen zijn wel herkenbaar, maar het belangrijkste is toch dat iedereen het verlies op zijn eigen manier beleeft. Wat wel belangrijk is, is dat een rouwproces, een periode van rouw al ingaat wanneer iemand het slechte nieuws krijgt.

Rouwverwerking Als je iemand verloren hebt

Het slechte nieuws ~ het begin van het rouwproces

Dit is voor mij heel herkenbaar. Mijn pa kreeg ruim een half jaar na het overlijden van mijn moeder, de liefde van zijn leven, ineens fysieke klachten. En al vrij snel zaten wij bij de oncologe aan tafel. Uit onderzoek bleek dat hij alvleesklierkanker had.

‘Je moet in maanden denken. Niet in jaren.’ Het was de onheilspellende boodschap van de arts die als een bom bij ons insloeg. Toen we een uurtje later thuis waren, kwamen bij mij de tranen. Ik stortte me neer op de eetkamertafel. Huilen, huilen, huilen.

Mijn pa kwam er aangelopen, legde zijn hand op mijn schouder en zei: ‘huil maar lekker, zoon’.

Het was een uitstekend advies.

Laat je emoties er zijn. Omarm ze. Het mag. Geef je de emoties de ruimte en wees er ook open over. Praat erover en laat de liefde van anderen toe.

Bij mij was het rouwproces al begonnen. Ruim voordat het daadwerkelijk zo ver was. Het rouwproces begint als je het slechte nieuws krijgt.

Rouwproces Acceptatie

De lege ruimte ~ een geschenk tijdens het rouwen

Voor mijn pa, mijn broer, mijn vrouw, mezelf en andere familieleden en vrienden was het een shock. Zo kort na het overlijden van ma deze onheilspellende boodschap. Totaal onverwacht. En eenieder gaat hier anders mee om. Vaak verschilt dit ook van moment tot moment. Waar op het ene moment mijn pa vrolijk en krachtig kon zijn, konden mijn broer en ik enorm verdrietig zijn. Het gebeurde en het wisselde.

Het is lastig om op zo’n moment in te schatten hoe een ander zich echt voelt. Dus spraken we hier regelmatig over. Zeker op de momenten dat mijn pa aan het slapen was.

Stap voor stap leerden we om niet te oordelen over hoe de ander zich voelt of zou moeten voelen. En het al helemaal niet af te keuren. Alles mocht er zijn.

Als pa vreselijke pijn had, dan mocht dit er zijn. Uiteraard deden we alles om zijn pijn te voorkomen, maar op de momenten dat het er was, keurden wij het niet af. We luisterden naar hem en praatten met hem. Zonder tips en adviezen te geven. Zonder beloftes te doen dat het wel goed zou komen. Nee, zijn pijn mocht er zijn.

Rouwproces Goed luisteren

Zonder strijd, zonder weerstand in het rouwproces

Als pa het graag over de erfenis en het verdelen van spullen had, was dit in eerste instantie niet iets waar we graag mee bezig waren. We wilden genieten van onze tijd samen. Wat interesseerde ons die erfenis nou. Toch besloten we hierin mee te gaan op momenten dat pa dit wilde.

Zonder strijd, zonder verzet, zonder weerstand konden we veel dichter bij elkaar leven. Door elkaar de ruimte te geven en de ander proberen te begrijpen konden we met ons pa meelopen in het afscheid nemen. Aan het einde van zijn leven konden we oprecht zeggen dat ‘het goed was zo’. Dat pa het leven en ons los kon laten. Dankjewel, lieve pa.

Het was een bijzondere tijd.

In mijn nieuwste boek ‘Levenslust‘ staat dit proces van acceptatie, holding space en de gouden bijdrage van onze verpleegkundige gespecialiseerd in palliatieve zorg uitgebreid verwoord.

Het belangrijkste is accepteren wat er gebeurt. Er voor open staan en er in meegaan. Kijk naar wat er is alsof het op een tafel wordt gelegd en eenieder er iets bij mag leggen. In gedachten, in gevoelens, alles mag. Niets hoeft gecorrigeerd te worden of anders te zijn. Het is lege ruimte.

Ikzelf had in die tijd van afscheid nemen de volgende quote op een blaadje geschreven die we op een centrale plek in de keuken steeds weer tegenkwamen:

Rouwproces Geluk ontstaat

Een waardevol hulpmiddel in het rouwproces

Een prachtige spreuk. Je bezighouden met wat had moeten zijn, heeft totaal geen zin. Dat pa en ook ma wel wat ouder hadden mogen worden, dat we nog zo veel samen hadden kunnen doen, de plannen die we hadden, dat anderen wel in leven blijven en allemaal leuke dingen doen, de vergelijkingen met anderen, het heeft geen zin. Daar hoeven we niet mee bezig te zijn. En dat deden we ook niet. Wat had kunnen zijn of zou moeten zijn, telt niet.

Als je veelvuldig bezig bent met wat had moeten zijn, wordt het accepteren van wat is een stuk moeilijker. Als je kijkt naar wat je wel hebt en wat er wel is, wordt het leven een stuk eenvoudiger.

We haalden herinneringen op met foto’s, kaarten en oude dia’s. We voerden prachtige gesprekken en hadden een bijzonder waardevolle tijd samen.

Conclusies:

* het rouwproces begint al bij slecht nieuws

* de belangrijkste fase van rouwverwerking is acceptatie. Daar wil je naartoe.

Rouwproces Iets opgeven

Om het verlies, de pijn en de teleurstelling te verwerken heb je zelf het nodige te kiezen. En de keuzes die je maakt bepalen hoe je rouwproces verloopt en waar je uitkomt. Het heeft te maken met de werking van ons brein en het is een wetenschappelijk inzicht wat in feite iedereen zou moeten weten. Puur omdat eenieder met rouw te maken krijgt en je anders misschien wel je leven er last van kunt blijven houden. Het is te gek voor woorden dat dit nooit uitgelegd wordt.

Lees hier alles over waarom het goed met je kan gaan en hoe je hier zelf invloed op kunt uitoefenen. Lees over welke keuzes je hierin hebt en waarom je je er niet schuldig over hoeft te voelen als je vrij snel weer lacht en van het leven geniet!

Levenslust voorkant
Eenvoudiger leven

Meer over het positief verwerken van verlies

-> De angst voor de dood. Heb je er wel eens over nagedacht hoe het voor je zou zijn als iemand waar je veel van houdt er ineens niet meer is?

-> De rouwverwerking. Belangrijke inzichten over het brein en hoe je dit in je verwerking van verlies, pijn en teleurstelling, in je rouwproces kunt gebruiken. ‘Dit zou iedereen moeten weten.’

-> De vijf geheimen van een goed leven. Wat deed er uiteindelijk echt toe en wat niet?

-> De Vibe. Een heerlijk boek over het zelf realiseren van een gelukkiger en succesvoller leven.

-> Kukuru-podcast waarin Giel Beelen in gesprek gaat met Mark Verhees, de oprichter van Voor Positiviteit, over het verwerken van verlies en het herpakken, het creëren van levenslust. Ook te beluisteren op Spotify.

2 gedachten over “Rouwproces”

Plaats een reactie

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Item toegevoegd aan winkelwagen.
0 items - 0,00